Sözlük

Türkiye'de satın almanın dili

Türk gayrimenkulünün kendi sözcük dağarcığı vardır: Tapu, İskan, DASK. Çoğu, para çoktan hareket etmişken ilk kez karşınıza çıkar. Karşılaşacağınız her terim burada, sade biçimde ve önem sırasıyla tanımlı.

02 · 15 terim

Satın Alma Süreci

Banka HesabıTürkiye'de açılan hesap

Türkiye'de açılan banka hesabı; alım ödemelerinin yönlendirilmesinde, kira gelirinin tahsilinde, abonelik ve aidat ödemelerinde kullanılır.

Vergi Numarası(yabancı alıcıya verilen vergi kimlik numarası)DAB(döviz alım belgesi)Türkiye'de Satın Alma Süreci

Teminat Mektububankanın verdiği ödeme taahhüdü

Geliştirici bir yükümlülüğünü yerine getirmezse bankanın belirli bir tutarı ödeme taahhüdüdür; topraktan yapılan ödemeleri korumak için kullanılır.

Kimin düzenlediğini, neyin onu işletir hâle getirdiğini ve gerçekte neyi kapsadığını sorun. Yalnızca iflas hâlinde ödeyen bir teminat, teslim edilmemesi hâlinde ödeyenden dar bir araçtır.

Emanet Hesabı(bağımsız üçüncü tarafta tutulan bedel)Topraktan(inşaat başlamadan ya da sürerken alım)Teslim Tarihi(sözleşmedeki teslim son tarihi)Türkiye'de Mülk Teslimi: Tapu ve İskan Nedir?

DABdöviz alım belgesi

DAB, alım bedelinizin Türkiye'ye döviz olarak getirildiğini ve bir Türk bankasında bozdurulduğunu kanıtlayan banka belgesidir.

Yabancı bir alıcı için en ağır basan tek kâğıt budur. Onsuz KDV istisnası olmaz, vatandaşlık başvurusu da ayakta durmaz. Belge bir şirketi ya da bir yakınınızı değil, alıcının kendisini göstermelidir ve bozdurma işlemi doğru sırada, devirden önce ya da devir anında yapılmalıdır.

Bir döviz bürosundan veya bir tanıdığın hesabından geçirilen paranın, kazandırdığı bozdurma masrafından çok daha pahalıya mal olmasının nedeni budur.

KDV İstisnası(yabancı alıcıya tanınan KDV muafiyeti)Yatırım Yoluyla Vatandaşlık(taşınmaz alımıyla vatandaşlık programı)SPK Değerlemesi(lisanslı resmî değerleme)Türkiye'de Satın Alma Süreci Türkiye'de Mülk Alırken Vergiler ve Masraflar

Teslim Tarihisözleşmedeki teslim son tarihi

Teslim tarihi, topraktan satılan bir projenin alıcıya en geç ne zaman teslim edileceğini gösteren sözleşme tarihidir.

Sözleşmeler çoğu kez yazılı tarihin ötesinde bir ek süre tanır. Asıl önemli olan, geliştiricinin teslim geçmişi ve teslimin sarkması hâlinde sözleşmeye yazılmış olan haklardır.

Topraktan(inşaat başlamadan ya da sürerken alım)Satış Sözleşmesi(alıcı ile satıcı arasındaki asıl sözleşme)İskan(yapı kullanma izin belgesi)Türkiye'de Satın Alma Süreci Türkiye'de Mülk Teslimi: Tapu ve İskan Nedir? İstanbul'da Topraktan Projeler

Emanet Hesabıbağımsız üçüncü tarafta tutulan bedel

Alım bedelini bağımsız bir üçüncü tarafın tuttuğu ve ancak üzerinde anlaşılan koşullar gerçekleşince serbest bıraktığı düzenlemedir.

Tamamlanmamış bir binaya ödenen taksitlerin korunma yollarından biridir; teminat mektubu ve bina tamamlama sigortası da aynı işi görür. Yerleşik pek çok geliştirici bunların hiçbirini sunmaz ve yine de güvenlidir, çünkü güvence onların sicilidir; ama ödemelerinizi neyin koruduğunu açıkça söyleyemeyen bir geliştirici size bir şey söylemiş olur.

Teminat Mektubu(bankanın verdiği ödeme taahhüdü)Topraktan(inşaat başlamadan ya da sürerken alım)Ödeme Planı(peşinat ve ardından gelen taksitler)Türkiye'de Mülk Teslimi: Tapu ve İskan Nedir?

Etapproje fazı

Etap, bir projenin fazıdır; teslim, ruhsat, fiyat ve sosyal alanlar aynı proje adı altında bile etaplara göre değişebilir.

Konutunuz belirli bir etapta duruyorsa proje düzeyindeki iddia yetmez. Ruhsatı, teslim tarihini ve devir durumunu o etap için kontrol edin.

Teslim Tarihi(sözleşmedeki teslim son tarihi)Yapı Ruhsatı(inşaata izin veren belediye ruhsatı)Geçici Kabul(kesin kabul öncesi geçici iş kabulü)

Geçici Kabulkesin kabul öncesi geçici iş kabulü

Geçici kabul, tamamlanan işlerin kesin kabul ve kusur kapatma öncesinde geçici olarak kabul edilmesidir.

İnşaat kapanışının bir parçasıdır, dairenizin teslimiyle aynı şey değildir. İlerleme kanıtı olarak kullanın; sonra yine konut için iskan ve teslim kontrolünü inceleyin.

Teslim Kontrolü(teslimde eksik ve kusur tespiti)İskan(yapı kullanma izin belgesi)Teslim Tarihi(sözleşmedeki teslim son tarihi)

Ek Süresözleşmenin tanıdığı gecikme payı

Sözleşmenin geliştiriciye tanıdığı gecikme payıdır: teslim tarihi bu süre kadar aşılabilir, alıcının hakları ancak süre dolduktan sonra doğar.

Ek süreler olağandır ve makuldür, çünkü inşaat demek hava, ruhsat ve tedarik zinciri demektir. Önemli olan, sürenin tanımlı olması ve bittiğinde bir şeyin devreye girmesidir. Sınırsız bir ek süre, ek süre değildir. Tarihin yokluğudur.

Teslim Tarihi(sözleşmedeki teslim son tarihi)Topraktan(inşaat başlamadan ya da sürerken alım)Teminat Mektubu(bankanın verdiği ödeme taahhüdü)Türkiye'de Mülk Teslimi: Tapu ve İskan Nedir? İstanbul'da topraktan daire almak: 2026

Noter Satış Vaadi Sözleşmesinoterde düzenlenen satış vaadi

Noter satış vaadi sözleşmesi, belirli bir konutun satışını vaat eden ve noterde düzenlenen sözleşmedir; tapu devri henüz beklerken iki tarafı da bağlamak için kullanılır.

Rezervasyon ile tapunun arasında durur. Rezervasyon bir konutu tutar; bu ise satıcıyı, belirtilen koşullarla devretmeye bağlar ve tapuya şerh edilebilir, böylece vaat satıcının iyi niyetiyle değil taşınmazla birlikte yol alır.

Mülkiyet değildir. Malik yapılmanızı talep edebileceğiniz, dava yoluyla kullanılabilen bir haktır; değeri, belgenin kendisi artı altına imza atanın ödeme gücü kadardır. Tapuya şerh edilip edilmeyeceğini sorun: şerh edilmemiş bir vaat özel bir anlaşmadır, şerh edilmiş olan ise resmî sicile geçmiş bir kayıttır.

Satış Sözleşmesi(alıcı ile satıcı arasındaki asıl sözleşme)Rezervasyon(kısa süreli, çoğunlukla iade edilebilir opsiyon)Noter(imza, tercüme ve vekâletleri onaylayan resmî makam)Tapu(resmî mülkiyet senedi)Şerh(tapuya işlenen kısıtlama kaydı)

Rezervasyonkısa süreli, çoğunlukla iade edilebilir opsiyon

Rezervasyon, sözleşmeler hazırlanırken belirli bir daireyi satıştan çeken, kısa süreli ve çoğunlukla iade edilebilir bir opsiyondur.

Durum tespiti ve evrak işleri sürerken o daireyi, fiyatı ve ödeme koşullarını sabitler. Vazgeçmeniz hâlinde rezervasyon bedeline ne olacağını her zaman yazılı olarak teyit ettirin.

Satış Sözleşmesi(alıcı ile satıcı arasındaki asıl sözleşme)Ödeme Planı(peşinat ve ardından gelen taksitler)Türkiye'de Satın Alma Süreci Türkiye'de Mülk Teslimi: Tapu ve İskan Nedir?

Satış Sözleşmesialıcı ile satıcı arasındaki asıl sözleşme

Satış sözleşmesi; alıcı ile satıcının üzerinde anlaştığı fiyatı, ödeme takvimini, teknik şartnameyi ve teslim yükümlülüklerini belirler.

Teslim geciktiğinde ya da şartname değiştiğinde sizi koruyan belge budur; bu yüzden maddeleri broşürden daha çok önem taşır. Sözleşmeyi imzadan önce inceler ve her maddeyi kendi dilinizde anlatırız.

Rezervasyon(kısa süreli, çoğunlukla iade edilebilir opsiyon)Ödeme Planı(peşinat ve ardından gelen taksitler)Teslim Tarihi(sözleşmedeki teslim son tarihi)

Teslim Kontrolüteslimde eksik ve kusur tespiti

Teslim kontrolü, teslim anında yapılan ve dairenin kabulünden önce geliştiricinin gidermesi gereken kusurları listeleyen incelemedir.

Teslim Tarihi(sözleşmedeki teslim son tarihi)İskan(yapı kullanma izin belgesi)Türkiye'de Mülk Teslimi: Tapu ve İskan Nedir? İstanbul'da Deniz Manzaralı Mülk Almak: Bilinmesi Gerekenler İstanbul'da Oturuma Hazır Daireler

SPK Değerlemesilisanslı resmî değerleme

SPK değerlemesi, Türkiye'nin sermaye piyasası düzenleyicisi SPK'dan lisanslı bir kuruluşun yaptığı resmî değer tespitidir ve TKGM'nin yabancı alıcı işlemleri için istediği hallerde zorunludur; gayrimenkul yoluyla vatandaşlık dosyası bunlardan biridir.

Bu, her sıradan yabancı konut alımı için genel bir şart değildir; yine de birçok alıcı fiyatı ve ön incelemeyi desteklemek için pratik olarak rapor aldırır. Bağımsız bir piyasa değeri belirler ve bu, pazarlıkla vardığınız fiyat değildir.

Vatandaşlıkta değerleme evrak işinin çok ötesinde önem taşır. Resmî eşik üç kalemde ayrı ayrı aranır: Tapu'da beyan edilen değer, lisanslı değerleme ve DAB sırasıyla belgelenen banka transferleri. Eşiği değerleme uzmanının takdiri belirler; satıcının ilan fiyatı değil.

Değerleme sorusunu imzadan sonra değil, teklif vermeden önce sorun.

Yatırım Yoluyla Vatandaşlık(taşınmaz alımıyla vatandaşlık programı)Uygunluk Belgesi(vatandaşlık şartlarına uygunluk yazısı)Tapu(resmî mülkiyet senedi)İstanbul'da Vatandaşlığa Uygun Taşınmazlar

Vaziyet Planıparsel üzerindeki yerleşim planı

Vaziyet planı; blokları, girişleri, yolları, tesisleri ve açık alanları parsel genelinde gösteren yerleşim planıdır.

Konutun projedeki yerini yalnızca broşürde değil, sahada da anlamanızı sağlar. Cepheyi, erişimi, ortak alanları ve etap sınırlarını kontrol etmek için kullanın.

Ada/Parsel(tapu ve belediyedeki ada ve parsel numaraları)Yapı Ruhsatı(inşaata izin veren belediye ruhsatı)Etap(proje fazı)

Vergi Numarasıyabancı alıcıya verilen vergi kimlik numarası

Vergi numarası, yabancı bir alıcının taşınmaz satın alması ya da banka hesabı açması için gereken, ücretsiz ve hızlı verilen vergi kimlik numarasıdır.

Banka Hesabı(Türkiye'de açılan hesap)Tapu(resmî mülkiyet senedi)Türkiye'de Satın Alma Süreci

03 · 8 terim

Masraflar ve Vergiler

Aidataylık ortak gider payı

Aidat, yönetimli bir sitede maliklerin ödediği aylık gider payıdır; güvenliği, temizliği, peyzajı ve ortak tesisleri karşılar.

Sosyal donatının düzeyine göre çok değişir: havuzları, spor salonları ve 24 saat güvenliği olan bir site, sade bir binadan hayli pahalıdır. Getiri hesabına mutlaka katın, çünkü kiradan çıkar.

Site(güvenlikli, ortak tesisli konut yerleşkesi)Kira Getirisi(yıllık kiranın fiyata oranı)Türkiye'de Mülk Teslimi: Tapu ve İskan Nedir? Türkiye'de Mülk Alırken Vergiler ve Masraflar İstanbul'da Markalı Rezidanslar

Değer Artış Kazancı Vergisisatıştaki kazanç üzerinden alınan vergi

Taşınmazı belirli bir elde tutma süresi dolmadan satarsanız kazancınız üzerinden alınan vergidir; süre dolduktan sonra bu kazanç vergiden istisnadır.

Kazanç, tapuda kayıtlı edinme değerinizden satış değerinize kadar ölçülür. Bu da alımda beyan edilen rakamı, sonuçları yıllar sonra karşınıza çıkan bir karar hâline getirir: harcı düşürmek için ödediğinizden azını beyan ederseniz, sonradan elde etmediğiniz bir kazancın vergisini ödersiniz.

Tapu Harcı(devirde alınan tapu harcı)Elde Tutma Süresi(üç yıllık satmama taahhüdü)Emlak Vergisi(yıllık belediye emlak vergisi)Türkiye'de Mülk Alırken Vergiler ve Masraflar

Alım Masraflarısatış bedeli dışındaki tek seferlik masraflar

Alım masrafları, satış bedelinin ötesindeki tek seferlik kalemlerdir: tapu harcı, değerleme, noter ve tercüme, sigorta.

Bunlara ayrı bütçe ayırmak sürprizleri önler, çünkü ilan edilen fiyata genellikle dahil değildirler.

Tapu Harcı(devirde alınan tapu harcı)SPK Değerlemesi(lisanslı resmî değerleme)DASK(zorunlu deprem sigortası)Türkiye'de Mülk Alırken Vergiler ve Masraflar Türkiye konut alım kapanış maliyetleri 2026

Emlak Vergisiyıllık belediye emlak vergisi

Emlak vergisi, yıllık belediye vergisidir; piyasa fiyatına değil, belediyenin kendi takdir ettiği değere göre hesaplanır.

O takdir edilen rakam rayiç bedeldir ve onu sözleşmeniz değil belediye belirler; vergi tutarının ödediğinizle bariz bir ilişki taşımamasının nedeni budur.

Oranlar taşınmaz türüne göre değişir ve büyükşehir belediyesi sınırları içinde (İstanbul'un tamamı dahil) dışarıya göre daha yüksektir. Genellikle yılda iki taksitte ödenir.

Çoğu malik için mütevazı bir tutardır ve en büyük düzenli gider değildir; o genellikle binanın aidatıdır.

Aidat(aylık ortak gider payı)Tapu Harcı(devirde alınan tapu harcı)DASK(zorunlu deprem sigortası)Değer Artış Kazancı Vergisi(satıştaki kazanç üzerinden alınan vergi)7566 sayılı kanun sonrası 2026 emlak vergisi

KDVkatma değer vergisi

KDV, yeni taşınmaz alımlarına uygulanan katma değer vergisidir; oranı taşınmazın büyüklüğüne ve değer dilimine göre değişir.

Geliştirici fiyatları çoğu kez KDV dahil verilir, ama her zaman değil; bu yüzden hangisi olduğunu teyit etmek şarttır. Kişiler arasındaki ikinci el alımlar genellikle KDV'nin dışındadır.

KDV İstisnası(yabancı alıcıya tanınan KDV muafiyeti)Tapu Harcı(devirde alınan tapu harcı)Yeni proje, ikinci el veya markalı rezidans Türkiye konut alım kapanış maliyetleri 2026

Site Yönetimibina ya da site yönetim organı

Site yönetimi, ortak hizmetleri işleten, aidatı toplayan ve site kurallarını uygulayan bina ya da site yönetim organıdır.

Günlük giderleri ve kullanımı etkiler. Kiralama, tadilat ya da sosyal alan kullanımı serbest varsayılmadan önce bütçesini, kurallarını ve yönetim planını inceleyin.

Aidat(aylık ortak gider payı)Yönetim Planı(binanın tapuya kayıtlı iç anayasası)Site(güvenlikli, ortak tesisli konut yerleşkesi)

Tapu Harcıdevirde alınan tapu harcı

Tapu harcı, tapunun devri sırasında alınan ve beyan edilen taşınmaz değeri üzerinden yüzde olarak hesaplanan devlet harcıdır.

Yasa gereği alıcı ile satıcı arasında paylaşılır; uygulamada ise paylaşım pazarlığa bağlıdır ve çoğu kez alıcı öder. Kimi geliştiriciler satış avantajı olarak harcı üstlenir. Kesin oran alım sırasında teyit edilir.

Tapu(resmî mülkiyet senedi)KDV(katma değer vergisi)Türkiye'de Mülk Alırken Vergiler ve Masraflar

KDV İstisnasıyabancı alıcıya tanınan KDV muafiyeti

Türkiye'de yerleşik olmayan yabancı alıcılar, bedeli döviz olarak getirmeleri ve taşınmazı asgari bir süre ellerinde tutmaları koşuluyla ilk sıfır konut alımında KDV'den istisna tutulabilir.

İstisna, döviz alım belgesi dahil olmak üzere doğru evrakın doğru sırayla tamamlanmasını ister; taşınmaz, şart koşulan süre dolmadan satılırsa KDV ödenir hâle gelir. Hak sahipliği her dosyada ayrı ayrı teyit edilir.

KDV(katma değer vergisi)DAB(döviz alım belgesi)Türkiye'de Satın Alma Süreci Türkiye'de Mülk Teslimi: Tapu ve İskan Nedir?

04 · 4 terim

Vatandaşlık ve İkamet

Yatırım Yoluyla Vatandaşlıktaşınmaz alımıyla vatandaşlık programı

Türkiye'nin yatırım yoluyla vatandaşlık programı, şartları karşılayan taşınmazı satın alıp üç yıl elinde tutan yabancı uyruklulara vatandaşlık verir.

Başvuru; yatırımcıyı, eşini ve 18 yaşından küçük çocuklarını tek dosyada kapsar. Onaydan önce ya da sonra Türkiye'de yaşama şartı yoktur ve Türkiye çifte vatandaşlığa izin verir.

Hak sahipliği, ödenen fiyata değil, resmî SPK değerlemesinin yürürlükteki eşiği karşılamasına dayanır. Eşiği devlet belirler ve başvuru anında teyit edilir.

SPK Değerlemesi(lisanslı resmî değerleme)Uygunluk Belgesi(vatandaşlık şartlarına uygunluk yazısı)Elde Tutma Süresi(üç yıllık satmama taahhüdü)İkamet İzni(Türkiye'de yasal oturma izni)Türk Vatandaşlığı İstanbul'da Vatandaşlığa Uygun Taşınmazlar

Uygunluk Belgesivatandaşlık şartlarına uygunluk yazısı

Uygunluk belgesi, bir taşınmaz alımının vatandaşlık programının şartlarını karşıladığını gösteren resmî teyittir.

Alımdan sonra alınır ve vatandaşlık başvurusunun kendisini açan belgedir. O olmadan başvuru ilerleyemez.

Yatırım Yoluyla Vatandaşlık(taşınmaz alımıyla vatandaşlık programı)SPK Değerlemesi(lisanslı resmî değerleme)Gayrimenkul Yatırımıyla Türk Vatandaşlığı İstanbul'da Vatandaşlığa Uygun Taşınmazlar

Elde Tutma Süresiüç yıllık satmama taahhüdü

Elde tutma süresi, Türk vatandaşlığına hak kazanmak için kullanılan taşınmazın üç yıl boyunca satılmayacağına dair taahhüttür.

Kısıtlama tapuya şerh olarak işlenir. Süre dolduktan sonra taşınmazı satmakta, elde tutmakta ya da kiraya vermekte serbestsiniz.

Yatırım Yoluyla Vatandaşlık(taşınmaz alımıyla vatandaşlık programı)Tapu(resmî mülkiyet senedi)Türkiye'de Mülk Alırken Vergiler ve Masraflar İstanbul'da Vatandaşlığa Uygun Taşınmazlar

İkamet İzniTürkiye'de yasal oturma izni

İkamet izni, yabancı uyruklu birinin Türkiye'de belirli bir süre yasal olarak yaşamasına imkân verir; taşınmaz sahipliği başvuruyu destekleyebilir.

Vatandaşlıktan ayrıdır: izin, uyrukluk değil oturma hakkı verir. Hangi taşınmazların ve hangi ilçelerin başvuruyu desteklediğine dair kurallar zaman zaman değişir.

Yatırım Yoluyla Vatandaşlık(taşınmaz alımıyla vatandaşlık programı)Türkiye'de Satın Alma Süreci Konut almak Türkiye'de ikamet verir mi? 2026

05 · 22 terim

Taşınmaz Tipleri ve Daire Planları

1+1, 2+1, 3+1oda sayısı gösterimi

Türkiye'de daire tipleri yatak odası + salon olarak yazılır; yani 2+1, iki yatak odası ve bir salon demektir.

1+1 tek yatak odalı bir dairedir; 3+1'de üç yatak odası ve ayrı bir salon vardır. 5.5+1 gibi buçuklu gösterimler ek bir küçük odayı işaret eder. Gösterim odaları anlatır, toplam alanı değil; alan ayrıca metrekare olarak verilir.

Net Alan ve Brüt Alan(kullanılan alan ile paylı alan farkı)Dubleks(iç merdivenle bağlı iki katlı daire)

Apart Otelservisli apart otel modeli

Apart otel, servisli apartman otel modelidir; işletilen bir varlıktır ve her zaman sıradan konut tapusu anlamına gelmez.

Sıradan tapu mu, pay mı yoksa işletme hakkı mı aldığınızı sorun. Cevap; kullanımı, ikinci satışı, vergiyi, finansmanı ve vatandaşlık analizini değiştirir.

Pay Sahipliği(daire tapusu yerine işletmede pay almak)Rezidans(otel tarzı hizmet veren konut binası)Markalı Rezidans(uluslararası markanın adını taşıyan proje)

Bahçe Katıbahçe kotundaki daire

Bahçe katı, bahçe kotunda yer alan dairedir; bahçenin mülkiyet mi, özel kullanım tahsisi mi yoksa yalnızca erişim mi olduğu açıklanmalıdır.

Bahçe mahremiyeti, bakımı ve ikinci satış çekiciliğini değiştirebilir; ama hukuki hak belirleyicidir. Tapuyu, yönetim planını ve varsa tahsisli alan kaydını kontrol edin.

Tahsisli Alan(özel kullanıma ayrılmış alan)Yönetim Planı(binanın tapuya kayıtlı iç anayasası)Tapu(resmî mülkiyet senedi)

Markalı Rezidansuluslararası markanın adını taşıyan proje

Markalı rezidans; iç mekânları, hizmetleri ya da işletmesi uluslararası bir tasarım veya konaklama markasının adını taşıyan projedir.

Marka genellikle daha yüksek bir şartname ve otel tarzı hizmetler getirir; yarattığı fiyat primi ikinci satışta değerini iyi koruyabilir.

Rezidans(otel tarzı hizmet veren konut binası)Site(güvenlikli, ortak tesisli konut yerleşkesi)Pay Sahipliği(daire tapusu yerine işletmede pay almak)Yeni proje, ikinci el veya markalı rezidans İstanbul markalı rezidansları 2026 İstanbul'da Markalı Rezidanslar

Cadde Mağazasıcadde cepheli ticari dükkân

Cadde mağazası, bir konut projesinin içinde ya da yanında yer alan cadde cepheli ticari dükkândır; dairelerden farklı fiyatlanır ve değerlenir.

Aynı projede konutlarla birlikte durabilir, ama alıcı kitlesi, kira esası, KDV durumu ve tapudaki kullanımı farklı olabilir. Belgeler aksini söylemedikçe ticari taşınmaz gibi değerlendirin.

Karma Proje(konutla ticari kullanımları birleştiren proje)Bağımsız Bölüm(tapuda ayrı kaydı olan bölüm)KDV(katma değer vergisi)

Dubleksiç merdivenle bağlı iki katlı daire

Dubleks, iç merdivenle birbirine bağlanan iki kata yayılmış bir dairedir.

Çatı dubleks, terası olan üst kat dubleksidir; bahçe dubleks ise alt katlardaki bahçeli dublekstir.

1+1, 2+1, 3+1(oda sayısı gösterimi)Çatı Katı(en üst kattaki teraslı daire)

Home-ofisyaşa-çalış kullanımlı daire

Home-ofis, yaşa-çalış düzenine ya da ofis kullanımına uygun daire için kullanılan Türk piyasa etiketidir; resmî konut etiketi değildir.

Tapu, imar ve yönetim planı gerçekten ne yapılabileceğini doğrulayana kadar bunu bir kullanım iddiası olarak ele alın.

Yönetim Planı(binanın tapuya kayıtlı iç anayasası)Bağımsız Bölüm(tapuda ayrı kaydı olan bölüm)Tapu(resmî mülkiyet senedi)

Karma Projekonutla ticari kullanımları birleştiren proje

Karma proje, konutları ofis, perakende, otel ya da eğlence gibi kullanımlarla aynı planlı proje içinde birleştiren geliştirmedir.

Bu karışım mahremiyeti, işletme giderlerini ve ziyaretçi trafiğini etkiler; bu yüzden aldığınız konutu projenin tüm ticari kullanımlarıyla birlikte karşılaştırın.

Rezidans(otel tarzı hizmet veren konut binası)Cadde Mağazası(cadde cepheli ticari dükkân)Apart Otel(servisli apart otel modeli)

Konakkonak tarzı konut

Konak, konak tarzı konut etiketidir ve yalnızca fiziksel ürün tipi bunu destekliyorsa kullanılmalıdır.

Köşk(villa benzeri konak ya da pavyon tipi konut)Yalı(Boğaz kıyısında su kenarı konutu)Müstakil(ayrı ve bağımsız kullanımlı)

Köşkvilla benzeri konak ya da pavyon tipi konut

Köşk, üst segment müstakil ya da düşük yoğunluklu konutlar için kullanılan villa benzeri konak veya pavyon terimidir; gerçek tapu ve kullanım yine kontrol edilir.

Konak(konak tarzı konut)Müstakil(ayrı ve bağımsız kullanımlı)Tapu(resmî mülkiyet senedi)

Müstakilayrı ve bağımsız kullanımlı

Müstakil, ayrı ya da bağımsız kullanımlı demektir; genellikle apartman içinde üst üste dizilmiş bir daireden çok ev ya da villayı anlatır.

Köşk(villa benzeri konak ya da pavyon tipi konut)Konak(konak tarzı konut)Tapu(resmî mülkiyet senedi)

Müteahhitprojeyi inşa edip teslim eden firma

Müteahhit, bir projeyi inşa etmekten ve teslim etmekten sorumlu olan inşaat firması ya da geliştiricidir.

Sicil, tanıtımdan daha çok şey söyler: topraktan alan bir alıcıyı koruyan şey, teslim geçmişi, mali güç ve tamamlanmış projelerin kalitesidir.

Topraktan(inşaat başlamadan ya da sürerken alım)Teslim Tarihi(sözleşmedeki teslim son tarihi)İstanbul'da İnşaatı Süren Projeler

Net Alan ve Brüt Alankullanılan alan ile paylı alan farkı

Net alan, dairenizin içindeki kullanılabilir alandır; brüt alan buna koridor, asansör ve duvarlar gibi ortak yerlerden düşen payınızı ekler.

Fiyatlar çoğu kez brüt alan üzerinden verilir ve brüt her zaman daha büyük rakamdır; bu yüzden iki daireyi karşılaştırırken aynı ölçüyü karşılaştırdığınızdan emin olun. Biz her ikisini de teyit ederiz.

Proje paftalarında sık sık üçüncü bir rakam daha basılıdır: satış brüt alanı, yani satışın fiilen üzerine yazıldığı esas; o da bir kat daha büyüktür.

1+1, 2+1, 3+1(oda sayısı gösterimi)Satış Brüt Alanı(satışın üzerine yazıldığı en geniş alan)Aidat(aylık ortak gider payı)İstanbul'da Deniz Manzaralı Daireler

Topraktaninşaat başlamadan ya da sürerken alım

Topraktan almak, taşınmazı inşaat başlamadan ya da inşaat sürerken, genellikle daha düşük lansman fiyatıyla ve taksitli ödeme planıyla satın almak demektir.

Takas açıktır: fiyat ve daire seçimi karşılığında zaman ve inşaat riski alırsınız. Geliştiricinin sicilinin, sözleşme koşullarının ve ödeme güvencelerinin en çok önem taşıdığı aşama budur.

Oturuma Hazır(iskanı alınmış, tamamlanmış taşınmaz)Kat İrtifakı(inşaat aşamasının tescilli mülkiyeti)Ödeme Planı(peşinat ve ardından gelen taksitler)Teslim Tarihi(sözleşmedeki teslim son tarihi)Türkiye'de Mülk Teslimi: Tapu ve İskan Nedir? Türkiye'de Satın Alma Süreci İstanbul'da Topraktan Projeler

Çatı Katıen üst kattaki teraslı daire

Çatı katı, binanın en üst katındaki, genellikle daha geniş, teraslı ve binanın en iyi manzarasına sahip dairedir.

Dubleks(iç merdivenle bağlı iki katlı daire)Markalı Rezidans(uluslararası markanın adını taşıyan proje)

Oturuma Hazıriskanı alınmış, tamamlanmış taşınmaz

Oturuma hazır, iskanı alınmış ve hemen oturulabilen ya da kiraya verilebilen tamamlanmış taşınmazı anlatır.

İnşaat riskini ortadan kaldırır ve geliri hemen başlatır; bedeli, aynı dairenin topraktan alınmış hâlinden genellikle daha yüksek bir fiyattır.

Topraktan(inşaat başlamadan ya da sürerken alım)İskan(yapı kullanma izin belgesi)İkinci El(mevcut malikinden alım)Türkiye'de Mülk Teslimi: Tapu ve İskan Nedir? İstanbul'da Oturuma Hazır Daireler

İkinci Elmevcut malikinden alım

İkinci el, geliştiriciden değil mevcut malikinden, ikincil piyasada satılan taşınmazı anlatır.

İkinci el daireler genellikle tamamlanmıştır, yerleşik mahallelerdedir ve geliştiricinin sabit fiyat listesine göre pazarlığa daha açık fiyatlanır.

Oturuma Hazır(iskanı alınmış, tamamlanmış taşınmaz)Topraktan(inşaat başlamadan ya da sürerken alım)İkinci El Türkiye'de Mülk Teslimi: Tapu ve İskan Nedir? İstanbul'da Deniz Manzaralı Mülk Almak: Bilinmesi Gerekenler

Rezidansotel tarzı hizmet veren konut binası

Rezidans; konsiyerj, kat hizmeti ve ortak sosyal alanlar gibi otel tarzı imkânlar sunan, hizmetli bir konut binasıdır.

Aidatı standart bir binadan yüksektir, ama kira çekiciliği de yüksektir; özellikle kısa süreli ve kurumsal kiracılar için.

Markalı Rezidans(uluslararası markanın adını taşıyan proje)Aidat(aylık ortak gider payı)Site(güvenlikli, ortak tesisli konut yerleşkesi)Türkiye'de Satın Alma Süreci Türkiye'de Mülk Teslimi: Tapu ve İskan Nedir? İstanbul'da Markalı Rezidanslar

Satılabilir Alanfiyatlamada kullanılan alan

Satılabilir alan, fiyatlamada kullanılan alandır; net, brüt ya da satış brüt alanı olup olmadığı belirtilmelidir.

Etiket tek başına karşılaştırma için yetmez. Projeler arasında metrekare fiyatı karşılaştırmadan önce fiyatın hangi ölçüm esasını kullandığını sorun.

Satış Brüt Alanı(satışın üzerine yazıldığı en geniş alan)Net Alan ve Brüt Alan(kullanılan alan ile paylı alan farkı)

Satış Brüt Alanısatışın üzerine yazıldığı en geniş alan

Satış brüt alanı, bir satışın üzerine yazıldığı brüt alandır: konutun kendi taban alanı artı koridorlardan, asansörlerden, merdivenlerden, tesisat hacimlerinden ve diğer ortak yerlerden düşen payı.

Proje paftalarında birkaç adla görünür (genel brüt alan, toplam satış brüt alanı, ünite satışa esas brüt) ve hepsi aynı esası anlatır. Paftada basılı en büyük rakam her zaman odur ve metrekare fiyatı normalde onun üzerinden hesaplanır.

Bu da esası fiyatın bir parçası hâline getirir. Tek bir konut aynı anda üç farklı alan rakamıyla yayımlanabilir ve netten çıkarılmış bir metrekare fiyatı, alıcıya başka yerde gösterilen hiçbir şeyle karşılaştırılamaz. İki daire ancak her iki rakam da aynı yöntemle ölçüldüğünde karşılaştırılabilir.

Bir geliştirici birden fazla esas yayımlıyorsa, göz okşayan rakamı alıp esası yazmamak yerine, bir büyüklüğün hangi esası kullandığını belirtiriz.

Net Alan ve Brüt Alan(kullanılan alan ile paylı alan farkı)1+1, 2+1, 3+1(oda sayısı gösterimi)Aidat(aylık ortak gider payı)İstanbul'da Deniz Manzaralı Daireler

Sitegüvenlikli, ortak tesisli konut yerleşkesi

Site, ortak tesisleri ve güvenliği olan kapalı konut yerleşkesidir; Türkiye'de yeni konut üretiminin standart biçimidir.

Tesisler tipik olarak peyzajlı alanları, havuzları, spor alanlarını, otoparkı ve 24 saat güvenliği kapsar ve aylık aidatla finanse edilir.

Aidat(aylık ortak gider payı)Rezidans(otel tarzı hizmet veren konut binası)İstanbul'da Kira Getirisi ve Yatırım Dönüşü Korunan mı ödünç deniz manzarası mı? İstanbul kontrolü

YalıBoğaz kıyısında su kenarı konutu

Yalı, değeri kıyı konumuna ve kültür varlığı kısıtlarına bağlı olan Boğaz kıyısı konak ya da konut kategorisidir.

Kelime ancak kaynak gerçek bir su kenarı konumu destekliyorsa kullanılmalıdır. Koruma kuralları, kıyı hakları ve bakım yükümlülükleri manzara kadar önem taşır.

Tapu(resmî mülkiyet senedi)İmar Durumu(belediyenin tuttuğu yapılaşma kaydı)Konak(konak tarzı konut)

06 · 13 terim

Yatırım

Adi Ortaklıksıradan ortaklık ya da iş ortaklığı

Adi ortaklık, bir proje ya da sözleşmenin arkasında hangi tarafların durabileceğini gösteren sıradan ortaklık veya iş ortaklığıdır.

Alıcı için soru pratiktir: hangi tüzel kişi imza atıyor, maliki oluyor, teslim ediyor ve sorumlu kalıyor? Rezervasyon ya da satış sözleşmesi imzalamadan önce karşı tarafı teyit edin.

Satış Sözleşmesi(alıcı ile satıcı arasındaki asıl sözleşme)Müteahhit(projeyi inşa edip teslim eden firma)Hasılat Paylaşımı(arsa bedeli yerine satış gelirinin paylaşılması)

Değer Artışızamanla oluşan sermaye kazancı

Değer artışı, taşınmazın ürettiği kira gelirinden ayrı olarak, değerinin zaman içinde yükselmesidir.

En yüksek getiriyi veren ilçelerle en yüksek değer artışını veren ilçeler nadiren aynıdır; bu yüzden ilçeyi amaç belirlemeli, tersi değil.

Kira Getirisi(yıllık kiranın fiyata oranı)Topraktan(inşaat başlamadan ya da sürerken alım)

Peşinatsözleşmede ödenen ilk pay

Peşinat, fiyatın sözleşme anında ödenen ilk payıdır; kalan bakiye üzerinde anlaşılan takvime göre ödenir.

Ödeme Planı(peşinat ve ardından gelen taksitler)Taksit(ödeme planındaki tek bir ödeme)Türkiye'de Satın Alma Süreci İstanbul'da topraktan daire almak: 2026 İstanbul'da Taksitli Projeler

Brüt Getirigiderler düşülmemiş getiri

Yıllık kiranın alım fiyatına bölünmesiyle bulunan, hiçbir gider düşülmemiş rakam: getiri rakamlarının en büyüğü ve en işe yaramazı.

On iki ay kira; aidat yok, vergi yok, yönetim yok, tamir yok, kiracılar arasında boşluk yok varsayar. Hiçbir dairenin böyle bir yılı olmadı. Yalnızca iki taşınmazı aynı esasta karşılaştırmak için işe yarar; bir yatırımın tutup tutmadığına net getiri karar verir.

Net Getiri(giderler düşüldükten sonraki getiri)Kira Getirisi(yıllık kiranın fiyata oranı)Boş Kalma Süresi(iki kiracı arasındaki boş kalma dönemi)Türkiye'de Mülk Alırken Vergiler ve Masraflar İstanbul'da Kira Getirisi ve Yatırım Dönüşü

GYOgayrimenkul yatırım ortaklığı

GYO, bir Türk gayrimenkul yatırım ortaklığıdır: taşınmaz edinen ve geliştiren, payları Borsa İstanbul'da işlem gören şirket.

Bu üç harf pek çok geliştirici adının içinde durur (Emlak Konut GYO, Özak GYO, Kiler GYO, Şeker GYO) ve bir pazarlama üslubunu değil, bir hukuki biçimi işaretler. GYO, sermaye piyasası düzenleyicisi SPK'nın denetimindedir; bağımsız denetimden geçmiş hesaplar ve bağımsız değerlemeler yayımlar, önemli gelişmeleri açıklamakla yükümlüdür.

Alıcı için bunun anlamı şudur: karşı taraf güvenilmek yerine incelenebilir. İnşaat ilerlemesi, ruhsat tarihleri, proje alanları ve ortaklığın kendi değerlemeleri istek üzerine verilmek yerine takvimle yayımlanır; bir GYO projesinin sayfasını, özel bir geliştiricinin projesine göre çok daha ileri noktaya kadar kaynağa bağlayabilmemizin nedeni budur.

Hiçbir şeyi garanti etmez: borsada işlem gören bir ortaklık da geç teslim edebilir ve kamuyu aydınlatma, daireyi değil şirketi anlatır. Ortadan kaldırdığı şey, satıcı hakkında satıcının sözüne muhtaç kalmanızdır.

Kamu Bağlantılı Geliştirici(kamu kurumuyla ortak ya da kamuya ait geliştirici)Müteahhit(projeyi inşa edip teslim eden firma)SPK Değerlemesi(lisanslı resmî değerleme)Hasılat Paylaşımı(arsa bedeli yerine satış gelirinin paylaşılması)

Hasılat Paylaşımıarsa bedeli yerine satış gelirinin paylaşılması

Hasılat paylaşımı, arsa sahibinin arsayı verdiği ve bir müteahhidin üzerine inşa ettiği, arsaya bir bedel ödenmesi yerine iki tarafın satış gelirini anlaşılan oranda paylaştığı sözleşmedir.

Bir kamu kurumunun ya da borsada işlem gören bir ortaklığın elindeki arsalarda olağan yapıdır ve alıcının gerçekte kiminle sözleşme yaptığına karar verir. Stokun maliki genellikle arsa sahibi olarak kalır; inşaatı, satışı ve pazarlamayı ise müteahhit yürütür.

Bundan iki sonuç çıkar. Broşürdeki ad, tapudaki ad olmayabilir; karşı taraf borsada işlem görüyorsa paylaşım oranı da kendi bildirimlerinde yer alır, yani varsayılmak yerine okunabilir. Sözleşmenizi hangi tüzel kişinin imzalayacağını, imzalamadan önce teyit edin.

GYO(gayrimenkul yatırım ortaklığı)Müteahhit(projeyi inşa edip teslim eden firma)Kamu Bağlantılı Geliştirici(kamu kurumuyla ortak ya da kamuya ait geliştirici)Satış Sözleşmesi(alıcı ile satıcı arasındaki asıl sözleşme)

Taksitödeme planındaki tek bir ödeme

Taksit, bir geliştirici ödeme planındaki takvime bağlı tek bir ödemedir; genellikle aylıktır ve genellikle faizsizdir.

Ödeme Planı(peşinat ve ardından gelen taksitler)Peşinat(sözleşmede ödenen ilk pay)2026'da nakit, geliştirici taksidi veya konut kredisi USD konut bütçesi, TRY gelir ve kur riski İstanbul'da Taksitli Projeler

Yönetimli Kiralamakira garantisi diye pazarlanan işletme sözleşmesi

Yönetimli kiralama bir sözleşmedir: geliştirici ya da bir işletmeci taşınmazınızı sizin yerinize kiraya verir ve belirli bir süre boyunca üzerinde anlaşılan getiriyi size öder.

Yaygın olarak «kira garantisi» diye pazarlanır ve bu sözcük taşıyabileceğinden fazlasını taşır. Kira piyasasını kimse garanti etmez. Ortada olan şey, bir şirketle yapılmış, belirli yıl sayısına ve belirli bir orana bağlı bir sözleşmedir. Değeri tam olarak, piyasa aksini söylediğinde o şirketin ödemeyi sürdürebilme gücü kadardır.

İyi bir koşul olup olmadığına iki şey karar verir. Birincisi, altına kimin imza attığı: sicili ve bilançosu olan bir işletmeci ile satış için kurulmuş proje şirketi aynı şey değildir. İkincisi, getirinin ödediğiniz fiyata baştan eklenip eklenmediği ki bu sık görülür; o durumda size kendi paranız geri ödenir ve buna getiri denir.

Bu düzenlemeleri olduğu gibi gösterir, karşı tarafı ve süreyi adıyla yazar, rakamların ancak alım primini görmezden gelirseniz tuttuğu durumları size söyleriz.

Kira Getirisi(yıllık kiranın fiyata oranı)Net Getiri(giderler düşüldükten sonraki getiri)Ödeme Planı(peşinat ve ardından gelen taksitler)İstanbul'da Kira Getirisi ve Yatırım Dönüşü İstanbul'da Markalı Rezidanslar

Net Getirigiderler düşüldükten sonraki getiri

Net getiri, aidat, vergiler, yönetim ücretleri ve beklenen boşluk düşüldükten sonra kalan kira gelirini gösterir.

Kira Getirisi(yıllık kiranın fiyata oranı)Aidat(aylık ortak gider payı)İstanbul'da Kira Getirisi ve Yatırım Dönüşü İstanbul markalı rezidansları 2026

Ödeme Planıpeşinat ve ardından gelen taksitler

Ödeme planı, geliştiricinin bir peşinat ve ardından gelen taksitlerden oluşan takvimidir; genellikle inşaat süresi boyunca uzanır.

Geliştiricilerin ödeme planları genellikle faizsizdir ve bu onları konut kredisinden çok farklı kılar. Daha yüksek bir peşinat çoğu kez daha iyi bir liste fiyatı açar.

Peşinat(sözleşmede ödenen ilk pay)Taksit(ödeme planındaki tek bir ödeme)Topraktan(inşaat başlamadan ya da sürerken alım)Hesaplayıcılar Türkiye'de Satın Alma Süreci Türkiye'de Mülk Teslimi: Tapu ve İskan Nedir? İstanbul'da Topraktan Projeler

Kira Getirisiyıllık kiranın fiyata oranı

Kira getirisi, yıllık kira gelirinin taşınmazın alım fiyatına oranıdır; yüzde olarak yazılır.

Brüt getiri yalnızca kirayı esas alır; net getiri ise aidatı, vergiyi, yönetim giderini ve boşluğu düşer ve her zaman daha düşük, daha dürüst rakamdır. Getiri, seçenekleri karşılaştırmak için bir eleme aracıdır, bir öngörü değil.

Net Getiri(giderler düşüldükten sonraki getiri)Değer Artışı(zamanla oluşan sermaye kazancı)Aidat(aylık ortak gider payı)İstanbul'da Kira Getirisi ve Yatırım Dönüşü Türkiye'de Mülk Alırken Vergiler ve Masraflar

Kamu Bağlantılı Geliştiricikamu kurumuyla ortak ya da kamuya ait geliştirici

Kamu bağlantılı geliştirici, TOKİ ya da Emlak Konut gibi bir Türk kamu kurumuna ait olan veya onunla ortaklık kuran inşaat ya da gayrimenkul şirketidir.

Bu, çoğu kez «devlet garantisi» diye tanıtılır. Öyle bir şey değildir. Hiçbir Türk kamu kurumu, özel bir alımın değerini, kirasını ya da ikinci satış fiyatını garanti etmez.

Bağlantının gerçekte anlattığı şey daha dar, yine de işe yarar: arsanın tapusu ve ruhsatlar genellikle temizdir, projenin inşaat ortasında bırakılma ihtimali düşüktür ve teslim takvimleri piyasa ortalamasından daha iyi tutar. Bunlar azalmış inşaat ve tamamlanma riskidir, ortadan kalkmış yatırım riski değil.

Bu etiketi yalnızca kamu bağlantısı kayıtlı bir olgu olduğunda kullanır ve onu asla getiriye dair bir vaat gibi sunmayız.

Müteahhit(projeyi inşa edip teslim eden firma)Topraktan(inşaat başlamadan ya da sürerken alım)Kat İrtifakı(inşaat aşamasının tescilli mülkiyeti)GYO(gayrimenkul yatırım ortaklığı)Kamu bağlantılı geliştiricilerin projelerine göz atın 7

Boş Kalma Süresiiki kiracı arasındaki boş kalma dönemi

Kiralık bir taşınmazın iki kiracı arasında boş kaldığı haftalardır; bu süre boyunca giderler devam eder, gelir etmez.

Getiri modellerinde en sık atlanan ve en pahalıya mal olan kalemlerden biridir. Tek bir boş ay, yılın kirasının yüzde sekizinden fazlasıdır ve siz kiracı ararken aidat durmaz.

Net Getiri(giderler düşüldükten sonraki getiri)Kira Getirisi(yıllık kiranın fiyata oranı)Aidat(aylık ortak gider payı)İstanbul'da Kira Getirisi ve Yatırım Dönüşü İstanbul'da Deniz Manzaralı Mülk Almak: Bilinmesi Gerekenler

Hâlâ net olmayan bir şey mi var?

Buradaki bir terim kendi alımınızla ilgili bir soru doğurduysa, ekibimiz size tam olarak nasıl uygulandığını anlatır.

Türk Gayrimenkul Sözlüğü | Tapu, İskan, DASK ve Dahası